Arbeidsongeschiktheid en pensioen: wat je moet weten als ZZP'er

Niemand denkt graag na over arbeidsongeschiktheid, maar voor ZZP'ers is het een cruciaal onderwerp. Als je niet meer kunt werken, valt niet alleen je inkomen weg, maar stopt ook je pensioenopbouw. In dit artikel bespreken we hoe je jezelf beschermt.

Het dubbele risico voor ZZP'ers

Als werknemer heb je bij ziekte of arbeidsongeschiktheid meerdere vangnetten:

• Twee jaar loondoorbetaling door je werkgever
• Daarna mogelijk een WIA-uitkering
• Vaak premievrijstelling voor je pensioenopbouw

Als ZZP'er heb je dit niet. Word je ziek, dan:

• Stopt je inkomen direct (tenzij je een AOV hebt)
• Stopt je pensioenopbouw (geen inkomen = geen fiscale ruimte)
• Moet je mogelijk je opgebouwde vermogen aanspreken

De kans op arbeidsongeschiktheid

De cijfers:

• Ongeveer 1 op de 5 werkenden wordt ooit langdurig arbeidsongeschikt
• De gemiddelde duur van arbeidsongeschiktheid is 3-5 jaar
• Psychische klachten (burn-out, depressie) zijn de belangrijkste oorzaak

De oplossing: arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)

Een AOV keert een percentage van je inkomen uit als je door ziekte of ongeval niet kunt werken.

Wat kost een AOV?

Indicatie voor een gezonde 35-jarige met kantoorwerk:

• Verzekerd: 3.000 euro/maand
• Eigenrisico: 30 dagen
• Eindleeftijd: 67 jaar
• Premie: ca. 200-350 euro per maand

Vormen van AOV

• Individuele AOV: Je sluit zelf een verzekering af bij een verzekeraar
• Broodfonds: Je spaart samen met andere ondernemers (max. 2 jaar)
• Schenkkring: Vergelijkbaar met broodfonds

De link met pensioen: premievrijstelling

Bij arbeidsongeschiktheid kun je je pensioenopbouw laten doorlopen via:

Optie 1: AOV met opbouwclausule

Sommige AOVs bieden een module waarbij bij arbeidsongeschiktheid ook premie wordt overgemaakt naar je lijfrente.

Optie 2: Aparte premievrijstellingsverzekering

Je sluit naast je AOV een aparte verzekering af die je lijfrentepremie overneemt.

Optie 3: Ruim verzekerd bedrag

Je verzekert een hoger bedrag via je AOV, zodat je uit de uitkering ook je lijfrentepremie kunt betalen.

De verplichte AOV voor ZZP'ers

Het kabinet werkt aan een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen.

Wat we nu weten (stand 2026):

• De verplichting gaat waarschijnlijk in rond 2027-2028
• Er komt een publieke verzekering via UWV
• De uitkering wordt ongeveer 70% van het minimumloon
• Je kunt je privaat bijverzekeren voor een hogere uitkering

Veelgemaakte fouten

Fout 1: Geen AOV want te duur

Een AOV is een serieuze kostenpost, maar vergelijk het met jarenlang zonder inkomen. De premie is vaak fiscaal aftrekbaar.

Fout 2: Alleen een broodfonds

Broodfondsen zijn prima voor korte ziekte, maar keren maximaal 2 jaar uit.

Fout 3: Pensioen vergeten

Je denkt aan inkomen tijdens arbeidsongeschiktheid, maar vergeet dat ook je pensioenopbouw stopt.

Praktisch advies

Minimale bescherming

• AOV die minimaal 70% van je netto inkomen dekt
• Eigenrisicoperiode van maximaal 60 dagen
• Einddatum gelijk aan je pensioenleeftijd

Optimale bescherming

• AOV die 80% van je netto inkomen dekt
• Premievrijstelling voor je lijfrente erbij
• Eventueel aanvullende dekking via broodfonds voor eerste periode

Conclusie

Arbeidsongeschiktheid is een risico dat we liever negeren, maar dat reele consequenties heeft. Als ZZP'er heb je geen vangnetten, dus moet je zelf zorgen voor bescherming.

Wil je weten welke AOV bij jouw situatie past? Neem contact met ons op.