Pensioengat: herken de signalen en ontdek hoe je het oplost

Je werkt hard, betaalt netjes je pensioenpremie, en gaat ervan uit dat het later wel goed komt. Maar dan check je mijnpensioenoverzicht.nl en schrik je: het verwachte bedrag is veel lager dan je dacht. Welkom bij het pensioengat, een fenomeen dat miljoenen Nederlanders treft, vaak zonder dat ze het weten.

Wat is een pensioengat precies?

Een pensioengat is het verschil tussen het inkomen dat je nodig hebt na je pensioen en het inkomen dat je daadwerkelijk opbouwt. Het gaat dus niet alleen om wat je krijgt, maar vooral om wat je tekortkomt.

Laten we dit concreet maken met een voorbeeld. Stel, je hebt straks €2.800 netto per maand nodig om comfortabel te leven. Je AOW en aanvullend pensioen samen komen uit op €2.100. Je pensioengat is dan €700 per maand, oftewel €8.400 per jaar. Als je 20 jaar met pensioen bent, praat je over een totaal tekort van €168.000. Dat is geen klein bedrag.

De 70%-vuistregel: klopt die eigenlijk?

Je hebt vast weleens gehoord dat je 70% van je laatstverdiende salaris nodig hebt om je levensstandaard te behouden. Deze vuistregel wordt veel gebruikt, maar is hij ook accuraat?

Het antwoord is: het hangt ervan af. De 70%-regel gaat ervan uit dat je na je pensioen minder kosten hebt. Je betaalt geen pensioenpremie meer, misschien is je hypotheek afgelost, en je reist niet meer naar je werk. Maar daar staan andere kosten tegenover: meer vrije tijd betekent vaak meer uitgaven aan hobby's, reizen en sociale activiteiten.

Maak daarom liever je eigen berekening. Denk aan deze kostenposten:

• Woonlasten: Huur of hypotheek, onderhoud, verzekeringen, energie
• Dagelijkse kosten: Boodschappen, kleding, persoonlijke verzorging
• Zorg: Zorgverzekering, eigen risico, eventuele aanvullende zorg
• Vervoer: Auto, openbaar vervoer, fiets
• Vrije tijd: Vakanties, hobby's, uit eten, cultuur
• Buffer: Onverwachte uitgaven, vervangingen, inflatie

Zes signalen dat jij mogelijk een pensioengat hebt

Bepaalde levensgebeurtenissen maken de kans op een pensioengat groter. Herken jij een of meer van deze signalen?

1. Je bent regelmatig van baan gewisseld

Elke keer dat je van baan wisselt, is er een overgangsperiode. Soms zit er een gat tussen je oude en nieuwe dienstverband, of duurde het even voordat je in de nieuwe pensioenregeling zat. Bovendien heb je nu mogelijk meerdere kleine pensioenpotjes bij verschillende fondsen, elk met eigen regels en kosten.

2. Je hebt als ZZP'er of freelancer gewerkt

Als zelfstandige bouw je geen werkgeverspensioen op. Elk jaar dat je ZZP'er bent zonder eigen pensioenvoorziening, is een jaar zonder opbouw. Veel mensen onderschatten hoe snel dit optelt. Vijf jaar als ZZP'er zonder pensioenopbouw kan al tienduizenden euro's aan gemist pensioen betekenen.

3. Je hebt parttime gewerkt

Parttime werken betekent parttime pensioenopbouw. Als je 20 jaar lang 50% hebt gewerkt, heb je ook maar 50% van het pensioen opgebouwd dat een fulltime collega in dezelfde periode opbouwde. Dit treft relatief veel vrouwen die tijdelijk minder zijn gaan werken voor de zorg voor kinderen.

4. Je bent gescheiden

Bij een scheiding wordt het pensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd in principe verdeeld. Dit kan betekenen dat jouw pensioen met 30 tot 50 procent daalt. Bovendien moet je na een scheiding vaak opnieuw beginnen met het opbouwen van vermogen.

5. Je bent laat begonnen met werken

Heb je lang gestudeerd, een tijd gereisd, of om andere redenen laat je carrière gestart? Dan heb je minder jaren om pensioen op te bouwen. Het verschil tussen beginnen op je 22e of op je 30e is acht jaar opbouw, en dat tikt behoorlijk aan.

6. Je hebt in het buitenland gewoond of gewerkt

Jaren in het buitenland betekenen vaak geen Nederlandse pensioenopbouw. Je bouwt dan geen AOW op (2% per jaar minder) en ook geen aanvullend pensioen via een Nederlandse werkgever. Wel kun je mogelijk recht hebben op pensioen uit het land waar je werkte.

Hoe groot is jouw pensioengat?

Nu je weet wat een pensioengat is en welke signalen erop wijzen, is de volgende stap: bereken hoe groot jouw gat precies is. Dit doe je in drie stappen.

Stap 1: Bepaal hoeveel je nodig hebt

Maak een realistische inschatting van je maandelijkse uitgaven na je pensioen. Wees eerlijk: als je van reizen houdt, reken daar dan ook mee. Een pensioen waarvan je niet kunt leven zoals je wilt, is geen goed pensioen.

Stap 2: Check mijnpensioenoverzicht.nl

Log in met je DigiD en bekijk je verwachte pensioeninkomen. Let op: de bedragen zijn bruto en per jaar. Deel door 12 voor maandbedragen en reken 75-85% netto.

Stap 3: Bereken het verschil

Trek je verwachte pensioeninkomen af van wat je nodig hebt. Het verschil is je pensioengat. Vermenigvuldig dit met het aantal jaren dat je verwacht met pensioen te zijn (gemiddeld 20 jaar) om te zien hoe groot het totale tekort is.

Oplossingen voor je pensioengat

Het goede nieuws: een pensioengat is geen definitief vonnis. Er zijn concrete manieren om het te dichten, of in ieder geval te verkleinen.

Lijfrente of banksparen

Met een lijfrente of bankspaarrekening bouw je fiscaal voordelig extra pensioen op. De premie die je inlegt is aftrekbaar van je inkomen, waardoor je minder belasting betaalt. Later, als je het geld ontvangt, betaal je alsnog belasting, maar dan val je waarschijnlijk in een lagere belastingschijf.

Beleggen voor je pensioen

Als je nog lange tijd hebt tot je pensioen, kan beleggen een goede optie zijn. Historisch gezien levert beleggen op de lange termijn meer rendement op dan sparen. Daar staat tegenover dat er risico aan verbonden is: je kunt ook geld verliezen. Beleg daarom alleen geld dat je kunt missen en spreid je risico.

Vrijwillig bijsparen via je werkgever

Sommige werkgevers bieden de mogelijkheid om vrijwillig extra pensioen op te bouwen. Dit gaat vaak tegen gunstige voorwaarden. Informeer bij je HR-afdeling naar de mogelijkheden.

Langer doorwerken

Elk jaar dat je langer doorwerkt heeft een dubbel effect: je bouwt langer pensioen op én je hoeft minder jaren van je pensioen te leven. Dit kan een groot verschil maken. Bovendien kun je misschien parttime doorwerken, waardoor je geleidelijk afbouwt in plaats van abrupt stopt.

Uitgaven aanpassen

Soms is de oplossing niet meer inkomen, maar minder uitgaven. Kun je je hypotheek versneld aflossen? Zou je kleiner willen wonen? Zijn er vaste lasten die je kunt verlagen? Dit soort keuzes kunnen je benodigde pensioeninkomen flink verlagen.

Begin vandaag nog

Het allerbelangrijkste advies: begin op tijd. Hoe eerder je begint met het dichten van je pensioengat, hoe makkelijker het is. €200 per maand inleggen vanaf je 35e kan uitgroeien tot €150.000-€200.000 aan extra pensioenkapitaal. Diezelfde €200 per maand vanaf je 55e wordt maar €35.000-€45.000.

Uitstel is letterlijk de duurste optie. Dus wat je ook doet: onderneem actie. Check je pensioenoverzicht, maak een berekening, en neem stappen om je toekomst veilig te stellen.

Wil je hulp bij het in kaart brengen van jouw pensioengat? Of wil je advies over de beste oplossing voor jouw situatie? Neem dan contact met ons op. We denken graag met je mee.